-- Makaleler

İNGİLİZ AJANI W. G. PALGRAVE’İN 160 YIL ÖNCE YAZDIKLARI ARAP DÜNYASINI NASIL BİR GELECEK BEKLEDİĞİNİ HABER VERİYOR

Arabistan’ı ele geçiren ve sırtını ABD’ye yaslaya gelmiş olan Vahhabiler, Osmanlı’nın yaptığı büyük yönetim hataları sonucunda Mezopotamya’nın Arabistan çölü boyunca uzanan sınır bölgelerinde, Riyad ve dolaylarında kendi başlarına bildikleri gibi hareket edebilmekteydiler. Bu durumdan haberdar olan İngilizler, Basra Körfezi kıyılarını tahkim etmek için fırsatı değerlendirmek istiyordu. Bu amaçla, bölgeye William Gifford Palgrave adlı bir ajan yolladılar. Palgrave, Hindistan’da askeri görevlerde bulunan bir subaydı. 35 yaşında iken İngiltere üzerinden Suriye’ye gelerek Fransız Cizvit misyonerlerin arasına katılmış ve akıcı bir şekilde konuşacak derecede Arapçayı kısa zamanda öğrenmiştir. Arapçayı Araplar kadar iyi bildiği yazılmıştır. Daha sonra harekete geçmiş ve 1862 yılında, İngilizlerin henüz nüfuz edemedikleri, Vahhabi hakimiyeti altında kalmış bölgelerde, bir yıl dolaşmıştır. Hekim pozuna girerek her gittiği şehrin ileri gelenleriyle yakın ilişkiler kurmuş, camilerde vaazlar dinlemiştir. Aşağıdaki satırlar, 1865 yılında, İngiltere’de yayınladığı kitaptan alınmıştır. Anlatılanların sadece Vahhabiler için geçerli olmadığını düşünüyoruz. Bu satırları bütün İslam dünyasının halini tasvir eden, bir Hıristiyan ajanı tarafından yapılan bir gözlem olarak değerlendirerek aktarıyoruz:
“… Büyük bir araştırmaya girişerek, bir aydan fazla bir süre camide vaaz dinledim. Hiçbir zaman bir insanı insan yapan ahlak, adalet, doğruluk, kalp temizliği gibi önemli konulardan bahsedilmedi. Onların yerine sürekli olarak konu dönüp dolaşıp cennete, orada Müslümanları bekleyen hurilere, ırmaklara ve bahçelere geliyor ve korkutucu şekilde cehennemden, şeytanlardan ve yanmaktan bahsediliyor, bunlara çok eşlilikte kocaların görevleri ekleniyordu. Bu kapsamda, gerçek ahlaki değerlerden çok az bahsediliyordu sadık takipçilere.”

Yorumla

Yorum

  1. Hayırlı olsun. Ne zamandır konuşurken söylemeyi düşündüğüm bir konu vardı. Bazen yaptığınız gibi kitabınızın adını, altına da geniş özeti ile güncel karşılığını paylaşırsanız; sizi takip edenlerin de kitaplarınız, fikirleriniz hakkında daha iyi bilgi sahibi olmaları sağlanır diye düşünüyorum. Kitabı yazdığınız günden bu güne o kitapla ilgili size dönen bilgileri ve tepkileri de tarihe not düşmek açısından yararlı olur kanaatindeyim. Son dönemlerde okuduğum veya elime aldığım tezler de dahil hiçbir kitapta sizin kadar kaynak kullanana rastlamadım. Bana göre son dönemin tek araştırmacısı sizsiniz. Takdirle, sevgiyle takip ediyoruz. Saygıyla.

  2. Ustad memnun oldum
    Değerli fikir ve düşüncelerinizden istifade etmek beni ziyadesiyle memnun edet
    Sağlıklar diliyorum

  3. Ellerine, beynine, gönlüne sağlık kardeşim. Kitabı veya geniş bir özetini okumak isterdim.

  4. Ibrahimcim okumak bir şeyler öğrenmek isteyen bizler geçmiş ve güncel olayları yorumlarından yazdığın kitaplardan takip edip ufkumuzu genişletiyoruz.Emegine kalemine sağlık. Yazmaya üretmeye devam sevgili dostum.